Reküperatör (Havadan Havaya Isı Geri Kazanım)
Reküperatör, endüstriyel proseslerde ortaya çıkan yüksek sıcaklıktaki atık gazların ısısını, daha soğuk ve temiz bir hava akımına transfer ederek enerji geri kazanımı sağlayan bir ısı eşanjörüdür. Bu sistem, atık enerjiyi yeniden kullanarak yakıt tüketimini azaltır ve tesisin genel verimliliğini artırır.
Çalışma Prensibi
Reküperatörde, sıcak atık gaz akımı ile soğuk temiz hava akımı, birbirine karışmadan, aralarında bir cidar (ayırıcı yüzey) bulunan farklı kanallardan geçer. Isı, termodinamiğin temel yasası gereği, sıcak olan atık gazdan bu cidar üzerinden soğuk olan temiz havaya transfer edilir. Bu sayede, bacadan atılacak olan ısı enerjisi, proseste kullanılmak üzere (örneğin yanma havasını ön ısıtmak için) geri kazanılmış olur.
Yüksek Sıcaklık Uygulamaları ve Malzeme Tipleri
Reküperatörler, özellikle yüksek sıcaklıktaki prosesler için idealdir. Çalışma sıcaklığına bağlı olarak farklı malzemelerden imal edilebilirler:
- Uygulama Aralığı: Genellikle 600°C ve üzeri sıcaklıklarda kullanılırlar.
- Metalik Reküperatörler: Özel alaşımlı çeliklerden yapılan bu tipler, 1000°C 'ye kadar olan sıcaklıklarda güvenle çalışabilir.
- Seramik Reküperatörler: Daha yüksek sıcaklıklar için tasarlanan seramik reküperatörler ise 1500°C 'ye kadar dayanım gösterebilir.
Uygulama Alanları ve Fizibilite
Reküperatörler, enerji yoğun endüstrilerde yaygın olarak kullanılır. Başlıca kullanım alanları arasında cam, seramik, çimento ve ergitme fırınları ile doğalgaz çevrim santralleri bulunmaktadır. Her atık ısı geri kazanım sisteminde olduğu gibi, reküperatör yatırımının da fizibilitesi, geri kazanılan ısının tesiste faydalı bir şekilde kullanılabileceği bir alanın varlığına bağlıdır.