Buhar Dramı (Steam Drum)
Su Borulu Kazan Sistemlerinin Kalbi
Buhar dramı (veya dom), su borulu kazan sistemlerinin en kritik bileşenlerinden biridir. Temel görevi, su borularında üretilen buhar ile su karışımını birbirinden ayırmak ve buharın sisteme saf bir şekilde gönderilmesini sağlamaktır. Bu işlem, buhar kalitesini ve tesis verimliliğini doğrudan etkiler.
Çalışma Prensibi ve Faz Ayrımı
Kazan besleme suyu boruları ve ısıtılarak buharlaşmanın başladığı yükseltici borular, doğrudan buhar dramına bağlanır. Dram içerisinde, sıcak ve soğuk su arasındaki yoğunluk farkından yararlanılarak faz ayrımı gerçekleştirilir. Daha yoğun olan su, dramın alt kısmına çökerken, daha az yoğun olan doymuş buhar üst kısımda birikir.
Farklı Basınç Seviyelerinde Ayırma Teknolojileri
Buhar ve suyun ayrılma yöntemi, kazanın çalışma basıncına göre değişiklik gösterir:
- Düşük Basınçlı Sistemler: Küçük ölçekli ve düşük basınçlı kazanlarda, faz ayrımı genellikle yerçekimi etkisiyle doğal olarak gerçekleşir. Ağır olan su aşağı inerken, hafif olan buhar yükselerek kızdırıcı borularına yönlendirilir.
- Yüksek Basınçlı Sistemler: Yüksek basınçlı kazanlarda ise daha gelişmiş ayırma ekipmanları kullanılır. Buhar-su karışımı önce siklon ayırıcılara girerek merkezkaç kuvvetiyle büyük oranda ayrıştırılır. Ardından, buhar içerisindeki son su damlacıklarını da tutmak için tel örgü veya özel plakalardan oluşan kurutuculardan (buhar yıkayıcıları) geçirilir. Bu işlem sonucunda, kızdırıcıya gönderilen buharın saflığı ve kuruluğu en üst seviyeye çıkarılır.
Bu çok aşamalı ayırma süreci, türbin kanatları gibi hassas ekipmanları su damlacıklarının neden olabileceği hasarlardan korur ve sistemin genel verimliliğini artırır.